Trương Văn Kỳ - Người anh hùng của quê hương Phú Xuyên, Hà Nội

Thứ năm - 21/04/2016 16:19
Sinh năm 1928 ở thôn Cổ Trai – làng quê có truyền thống cách mạng, ngay từ nhỏ, ông Trương Văn Kỳ đã chứng kiến quê hương phải sống trong cảnh nô lệ. Tháng 9/1946, khi vừa tròn 18 tuổi, ông Kỳ gia nhập bộ đội địa phương cùng với du kích tập trung đóng trên Huyện đội Phú Xuyên, ông được đào tạo huấn luyện bổ sung vào đơn vị đặc nhiệm sẵn sàng chiến đấu khi có giặc càn quét khủng bố.
Viếng Ông Trương Văn Kỳ tại nghĩa trang
Viếng Ông Trương Văn Kỳ tại nghĩa trang
“Chúng mày có thể chôn sống được tao, nhưng không thể chôn sống được lòng căm thù lũ cướp nước của dân tộc tao, không thể chôn sống được Đảng của tao...”. Đã 65 năm trôi qua, nhưng lời tố cáo đanh thép bọn thực dân Pháp xâm lược của ông Trương Văn Kỳ trước lúc hy sinh vẫn còn vang vọng mãi trong tâm trí những cựu chiến binh, những cán bộ lão thành cách mạng ở thôn Cổ Trai (xã Đại Xuyên, huyện Phú Xuyên, Hà Nội)...

Từ năm 1948, huyện Phú Xuyên mọc lên một số đảng phái phản động, chống phá cách mạng, như tổ chức “Việt Nam quốc dân Đảng”, “Ái quốc biệt lập đoàn”, “Đảng dân chúng liên hiệp quốc gia Việt Nam”... Hoạt động của chúng xâm nhập vào các lĩnh vực: Quân sự, chính trị, kinh tế, do thám,... nhằm chia rẽ nội bộ, phá hoại phong trào kháng chiến của các địa phương. Chúng tập hợp các địa chủ, cường hào, bọn phản động đội lốt tôn giáo, các phần tử bất mãn để làm chỉ điểm, gián điệp, theo dõi tình hình chiến sự của các xã trong huyện Phú Xuyên. Trước tình hình đó, ông Kỳ được Huyện đội điều về gây dựng phong trào cách mạng, phát triển du kích cho xã Đại Xuyên với chức danh Xã đội trưởng.

Cựu chiến binh Trương Văn Ha, 50 năm tuổi Đảng, kể lại: “Lúc đó, tôi và một số thiếu niên được ông Kỳ giác ngộ, thành lập Đội Thiếu niên cứu quốc. Khi phát hiện ra người lạ có biểu hiện nghi vấn, chúng tôi báo cáo lại ngay với ông Kỳ”.
Ông Trương Văn Ân là người thờ cúng ông Trương Văn Kỳ
Ông Trương Văn Ân là người thờ cúng ông Trương Văn Kỳ.
Đầu năm 1950, thực dân Pháp mở rộng chiến tranh đến Phú Xuyên. Cùng năm đó, chúng san phẳng một nửa làng Mỹ Lâm (thị trấn Phú Xuyên ngày nay) để xây dựng bốt Lịm, huênh hoang gọi đây là “mắt thần”, theo dõi các hoạt động của quân và dân Phú Xuyên, đặc biệt là xã Đại Xuyên. Ngày 15/5/1950, tại chùa Thái Lai – xã Đại Xuyên, Chi ủy Đại Xuyên cùng Xã đội Đại Xuyên vạch ra các biện pháp đánh giặc bảo vệ xóm làng. Xã đội trưởng Trương Văn Kỳ, dưới sự chỉ đạo của Chi bộ, đã tập hợp các thành viên trong Ủy ban Kháng chiến xã, các đoàn thể quần chúng, trung đội du kích đến các tầng lớp nhân dân. Tất cả đều hừng hực khí thế chuẩn bị bước vào cuộc chiến đấu.

Ngày 20/5, giặc Pháp tăng cường lực lượng tiến đánh một số xã ở Phú Xuyên, tháng 6/1950 giặc Pháp chiếm đóng được bốt Cầu Giẽ, đến giữa tháng 6/1950 thì càn quét Đại Xuyên. Hùng hổ tiến vào xã là một trung đoàn lính Âu Phi với vũ khí hiện đại. Chúng chia làm 3 cánh quân, trong đó có cánh quân từ Cầu Giẽ đánh xuống, cánh từ Hà Nam đánh lên, mục tiêu triệt phá cơ sở kháng chiến ở thôn Cổ Trai và Thường Xuyên.

Do chuẩn bị chu đáo phòng bị từ trước, Xã đội trưởng Trương Văn Kỳ đã phân công du kích mai phục trong các giao thông hào ở Thường Xuyên, Thái Lai, Đa Chất - đây hệ thống giao thông hào liên hoàn để du kích gài mìn, bắn tỉa địch. Dù lực lượng giữa ta và địch quá chênh lệch, bất lợi cho ta, nhưng các đảng viên, cán bộ, du kích vẫn ngày đêm bám đất, bám dân, giành giật từng góc hào, bờ tre, khóm rạ, làm tiêu hao sinh lực địch. Sau mấy ngày càn quét mà không tìm được cơ sở cách mạng, địch phải rút quân. Trước khi rút quân, giặc điên cuồng càn quét, khủng bố xã Đại Xuyên, đốt phá 40 nóc nhà, phá 1 ngôi đình, 2 ngôi chùa, bắn chết 28 người, bắt đi tù 105 người, cướp nhiều trâu bò, lợn gà, lương thực.

Để đối phó với tình hình, Huyện ủy Phú Xuyên triệu tập hội nghị mở rộng, với chủ trương “nắm nhân dân, bám sát cơ sở, từng bước đấu tranh với địch, gây dựng cơ sở, đồng thời kiên quyết phá tề trừ gian”. Ngày 9/8/1950, ông Trương Văn Kỳ cùng một số đảng viên, du kích đang triển khai họp bàn chiến đấu bảo vệ xóm làng ở chùa Đa Chất – xã Đại Xuyên, bất ngờ bọn địch ập vào chùa. Thấy có động, ông Kỳ nhanh trí nhảy xuống ao bèo sau chùa. Bọn giặc lùng sục khắp nơi, sau gần 2 tiếng không thấy ông Kỳ thì chúng rút quân. Suốt thời gian đó ông Kỳ trầm mình dưới nước, chỉ hở mũi lên để thở, bên trên là đám bèo tây che phủ. Gần tối thấy tình hình yên ổn, ông Kỳ từ dưới ao bèo ngoi lên, bất ngờ ông bị bọn phục kích bắt sống lúc đó mới biết ông bị chỉ điểm hãm hại.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Uy (sinh năm 1928) nghẹn ngào kể: “Lúc chúng bắt được ông Kỳ, lính Pháp đánh đập dã man rồi dẫn ông đưa về giam ở bốt Lịm giam giữ ở đó”. Biết ông Kỳ là Xã đội trưởng Đại Xuyên, trước đó lại là Trung đội phó bộ đội tập trung ở huyện nên bọn địch từ hình thức tra tấn nào, nhưng ông kiên quyến không khai báo cơ sở cách mạng. Trong khi đó ở thôn Cổ Trai có nhiều hầm nuôi giấu cán bộ, trong đó có hầm nuôi dấu cán bộ huyện ủy về chỉ đạo phong trào. Cựu chiến binh Trương Văn Giúp (sinh năm 1927) là đồng đội của ông Kỳ, nói trong nước mắt: “Hồi đó chúng tôi lên kế hoạch giúp ông Kỳ vượt ngục, nhưng do có chỉ điểm nên cuộc vượt ngục không thành, giặc đã bắt lại được ông Kỳ và đập nát 2 chân ông, đánh trọng thương vào đầu”...
Các cựu chiến binh và cán bộ xã Đại Xuyên tại nơi giặc Pháp chôn sống ông Kỳ khi xưa
Các cựu chiến binh và cán bộ xã Đại Xuyên tại nơi giặc Pháp chôn sống ông Kỳ khi xưa

Biết không thể khuất phục được ông Kỳ, ngày 16/8/1950, giặc Pháp đưa ông Kỳ đi chôn sống ngay cạnh đường ở bốt Lịm, nhằm uy hiếp tinh thần đấu tranh của bộ đội du kích Phú Xuyên. Với thủ đoạn hiểm độc, dã man, chúng chôn sống ông Kỳ cho mặt quay ra đường, giữa cái nắng “rám vỏ bưởi” của tháng 8. Trước khi chôn sống ông bọn giặc khóa 2 chân ông bằng một cái xích trâu rất lớn.

Đối với Cựu chiến binh Trương Văn Nhược (sinh năm 1933), 50 năm tuổi Đảng, nhớ như in: “Hồi đó, chúng tôi trà trộn vào dân chúng, ông Kỳ dù đang bị chôn sống vẫn hiên ngang chửi mắng bọn giặc thậm tệ. Mỗi xẻng đất chúng hắt xuống lại gặp một ánh mắt căm thù từ người Xã đội trưởng kiên trung. Tôi nhớ nhất câu: “Chúng mày có thể chôn sống được tao, nhưng không thể chôn sống được lòng căm thù bọn cướp nước của dân tộc tao...”.

Trong đoàn người hôm đấy, không ai cầm được nước mắt”. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Uy cho biết thêm, đồng đội của chúng tôi cũng bàn bạc kế hoạch để cướp xác của ông Kỳ đem về nhưng bọn giặc canh phong rất cận thận, ông Kỳ bị chôn sống ngay bên đường, lại cạnh bốt Lịm, nên việc cướp xác gặp khó khăn. Cấp trên cũng chỉ thị có thể đây là cái bẫy để giặc nhử bộ đội, du kích và bắt hàng loạt, nên chúng tôi không thể tiến hành kế hoạch cướp xác ông Kỳ. Năm 1955, sau khi hòa bình lập lại, Đảng bộ, nhân dân xã Đại Xuyên cùng gia đình mới trang trọng đưa thi hài của ông Kỳ về nghĩa trang.

Khi bốc mộ ông Kỳ, chúng tôi thấy: “Xương chân bị dập nát hết, chỉ còn lại một cái xích rất lớn, nặng hơn 10kg...”. Hiện nay ông Trương Văn Ẩn, em trai ông Kỳ, là người đang hưởng chế độ thờ cúng anh trai, vẫn lưu giữ lại cái xích chân ấy như một kỷ vật đẫm máu, còn cái xích tay, một đồng đội của ông Kỳ đã xin làm kỷ niệm, để nhắc nhở con cháu suốt đời không quên tội ác của giặc.

Cựu chiến binh Nguyễn Tiến Đạt, tức đồng chí Đương, nguyên cán bộ Huyện đội Phú Xuyên, nguyên Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La, cũng tham gia bốc mộ ông Kỳ ngày đó, xúc động viết lên những vần thơ đầy khí phách về người đồng đội gần gũi nhất của mình: “Bốc mộ cho Anh thấy mà đau/ Chân tay dập nát vẫn cao đầu/ Xích khóa chân tay, hòng trói buộc/Trời đất, cỏ cây cũng hận sầu...”.

Bọn giặc không ngờ rằng, sự tàn bạo đó chính là mồi lửa thổi bùng lên lòng yêu nước, căm thù giặc của nhân dân Phú Xuyên. Từ cuối năm 1950 đến giữa năm 1951, bộ đội và du kích Phú Xuyên đã anh dũng chống trả những trận càn lớn của địch và thu được nhiều chiến thắng. Du kích và bộ đội đã tiêu diệt gần 10 tiểu đoàn giặc, thu được nhiều súng, bắt được nhiều tù binh. Sau 2 chiến thắng oanh liệt này, quân và dân Phú Xuyên đã được Bác Hồ gửi thư khen ngợi.

Riêng các xã ven đường số 1 (gần nơi chôn sống ông Kỳ) đều có cơ sở Đảng phát triển mạnh, cơ sở quần chúng bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền hoạt động. Trong đó, xã Đại Xuyên, quê hương ông Kỳ là nơi phong trào cách mạng phát triển mạnh trong huyện, tính từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6/1951, du kích Đại Xuyên đã phối hợp cùng bộ đội chặn đánh địch nhiều trận trên quốc lộ 1, phá hủy 70 xe quân sự, tiêu diệt hàng trăm tên giặc, làm cho giặc rất hoảng sợ khi hành quân qua địa phương.

Rời Nghĩa trang liệt sĩ Đại Xuyên, chúng tôi đến thăm lại nơi xưa, khi bọn Pháp và tay sai đã chôn sống ông Trương Văn Kỳ. Hiện nay Xí nghiệp xi măng đã xây dựng tai đây trạm xăng dầu lớn, xe gắn máy, xe ô tô xếp hàng mua xăng dầu tấp nập, ngước nhìn sang xung quanh thị trấn Phú Xuyên đang thay da đổi thịt, cuộc sống phồn thịnh trong từng đường quê xóm chợ...

Trong chúng tôi cũng như các cán bộ nhân dân thôn Cổ Trai, cán bộ xã Đại Xuyên, các Cựu chiến binh, các lão thành cách mạng đồng đội của ông Kỳ đều chung một nguyện vọng mong Đảng và Nhà nước hãy tôn vinh sự hy sinh dũng cảm của liệt sĩ Trương Văn Kỳ bằng danh hiệu cao quý, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nguồn tin: radiovietnam.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
THÀNH VIÊN ĐĂNG NHẬP
Hãy đăng nhập thành viên để trải nghiệm đầy đủ các tiện ích trên site

Đăng nhập thông qua Facebook

THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập22
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm21
  • Hôm nay3,612
  • Tháng hiện tại135,804
  • Tổng lượt truy cập6,521,006

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây