Có một làng quê như thế

Thứ tư - 27/04/2016 23:21
Có một ngôi làng Việt mà truyền thống hiếu học và thói quen ham mê, coi trọng việc học hành đã được hình thành từ lâu đời, để mỗi lần nhắc đến là niềm tự hào ngôi làng “nghèo tiền nhưng giàu chữ”.
Làng Mai Xá ( Mai Xá Chánh ) thuộc xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị
Làng Mai Xá ( Mai Xá Chánh ) thuộc xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị
Quanh co trên những con đường làng, tôi có mặt tại ngôi làng Mai Xá nằm yên bình bên con sông Hiếu hiền hòa. Theo sách Ô châu cận lục, làng Mai Xá là một trong số 65 ngôi làng cổ thuộc châu Minh Linh, phủ Tân Bình, xứ Thuận Hóa, nay thuộc xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Một ngôi làng mà đến tận bây giờ vẫn còn mang những nét đặc trưng của làng quê Việt Nam với cây đa, bến nước, sân đình. Và đặc biệt hơn, ngôi làng nhỏ này từ bao đời này luôn được xem trọng là "địa linh nhân kiệt", một làng quê có truyền thống hiếu học sản sinh ra những nhân tài phục vụ quê hương, Đất nước.

Làng Mai Xá được xem là một vùng “đất học”, người dân cho rằng, học sinh làng Mai Xá học giỏi, thi đỗ đạt cao là nhờ hương đất của làng, và truyền thống ham thích học tập từ khi làng mới thành lập. Dù ở trong hoàn cảnh nào, con em làng Mai Xá cũng biết vươn lên trong học tập, cố gắng phấn đấu, phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông. Đó là tinh thần quý báu của làng Mai Xá. Với truyền thống văn hóa lâu đời như vậy, mảnh đất "địa linh nhân kiệt" đã xuất hiện nhiều người con ưu tú, làm rạng danh cho quê hương, cống hiến cho Đất nước.

Hiện nay, làng Mai Xá có 2 tú tài hán học, 15 Tiến sĩ, 1 giáo sư và 2 phó giáo sư; 1 nghệ sĩ ưu tú, 1 thầy thuốc ưu tú, 3 nhà giáo ưu tú và trên 700 người có trình độ từ Cao đẳng đến Thạc sĩ, một người mang hàm cấp Tướng và rất nhiều sĩ quan cấp tá… Có thời điểm, chưa tính những người đã nghỉ hưu, riêng làng Mai Xá Chánh có hơn 800 con, em là cán bộ các cấp, ngành có trình độ đại học và trên đại học và hàng năm có thêm trên 50 học sinh đỗ vào các trường đại học lớn như: Bách khoa, Kinh tế, Ngân hàng…

Tiếp bước truyền thống người Mai Xá, lớp thế hệ trẻ ngày nay đã nỗ lực viết tiếp trang sử vẻ vang của các thế hệ cha anh đi trước, và qua đó đã xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu. Ví như GS.TS. Lê Văn Huy, 36 tuổi, thành viên Hội Quang học quốc tế với hơn 20 phát minh khoa học có giá trị, hiện đang sống và làm việc tại bang Texas (Mỹ), là người đầu tiên trên thế giới nghiên cứu và khám phá ra hệ thống “Bộ nhạy cảm thông minh” sử dụng trong động cơ trực thăng.

Ở Mai Xá, người dân không quan niệm quan trọng chuyện giàu có, chức quyền mà chỉ “đọ” nhau những tấm bằng đại học giữa các gia đình, dòng họ. Chuyện học hành, thi cử trở thành "miếng giữa làng" tại vùng quê nghèo nơi đây. Tất cả các dòng tộc của làng Mai Xá đều thành lập ban khuyến học. Hàng năm, cứ đến ngày mùng 10 tháng bảy âm lịch, các họ tộc ở làng Mai Xá lại rộn ràng tổ chức chương trình khuyến học, trao học bổng và tặng quà cho những học sinh của dòng tộc mình có thành tích xuất sắc trong học tập hay có hoàn cảnh khó khăn biết vươn lên học giỏi.

Đáng nể nhất trong các dòng họ, có lẽ phải nhắc đến họ Trương Quang, với gần 200 cử nhân cao đẳng, đại học; 15 người là thạc sĩ và tiến sĩ. Con cháu của dòng họ công tác khắp các bộ, ban ngành, viện từ Trung ương đến địa phương với các chức vụ như: đại sứ của Bộ Ngoại giao, vụ trưởng của bộ Công nghiệp trước đây, vụ trưởng Vụ Pháp chế của bộ Công Thương, giảng viên, cán bộ ở các trường đại học lớn tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.

Có mặt tại nhà ông Trương Quang Giáo, là trưởng hội khuyến học cũa họ Trương Quang trước đây, đã đến cái tuổi 82, ông vẫn vui vẻ kể cho tôi nghe: “Họ Trương Quang ở làng Mai Xá Chánh có từ thời khai thiên lập địa, gần 900 năm rồi đó.Theo Ô châu cận lục là một trong nhiều làng đầu tiên tại đất Quảng Trị. Hiện nay, đất đai trù phú, phát triển đông, cho nên còn khó khăn. Mặc dù trong nhà không có gạo ăn nhưng vẫn cho con cái ăn học, thành thử chừ đi mô vài ba nhà cũng có con đậu Đại học…”

Khi nghe tôi hỏi tiếp chuyện về con cái của ông và muốn biết vì sao trong khó khăn mà có thể cho con cháu ăn học đến nơi đến chốn và thành đạt như vậy? Ông chỉ cười, ngụm chén trà rồi tâm sự: “Nhà thì có 5 đứa con đó, nhưng đều ăn học đàng hoàng. Hồi nớ nhà nghèo, để được đi học, các con phải thay nhau nghỉ học, ở nhà giúp bố mẹ rứa đó rồi đợi người anh tốt nghiệp ra trường rồi đứa em tiếp tục đi học lại cũng chẳng muộn. Cứ đứa ni nghĩ rồi đứa khác học rứa, thay phiên nhau. Nhờ sự thông minh và chăm chỉ đó mà chúng đều trở thành những người học hành thành đạt.

Cũng phải kể thêm là truyền thống hiếu học của làng Mai Xá có từ thời xưa rồi. Hồi đó có chia ra một khoảng ruộng gọi là “ruộng học điền” là những hoa lợi được thu để cấp cho con cháu đổ đạt, rồi cho vài quan tiền, anh em giúp nhau, nhà giàu giúp nhà nghèo rứa đó…”
Những tấm bằng ghi nhận sự thành đạt của con em họ Trương Quang được treo tại nhà thờ họ.
Những tấm bằng ghi nhận sự thành đạt của con em họ Trương Quang được treo tại nhà thờ họ.

Tiếp tục tìm hiểu, tôi bất ngờ về những đóng góp to lớn của ông Trương Quang Phiên, một cán bộ lão thành cách mạng. Năm 1937, ông mở lớp dạy học có tên gọi "Gia đình học hiệu Tiên Việt" để dạy dỗ con em trong làng, một trong rất ít lớp học chữ quốc ngữ đầu tiên tại Quảng Trị. Nhiều người tham gia lớp học ngày ấy kể lại rằng lớp học không chỉ là một "Gia đình học hiệu" đơn thuần mà còn là nơi tụ nghĩa. Nhờ những đóng góp của ông mà sau khi Cách mạng tháng tám thành công , ở Quảng Trị có rất nhiều người đọc thông viết thạo. Con trai cả là Trương Quang Ngô, học giỏi, đã từng làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền ở Ba Lan. Cháu Trương Quang Hoài Nam con ông Ngô hiện là Vụ trưởng Bộ Công nghiệp. Người con trai thứ 2 là Trương Quang Đệ đã từng làm cán bộ giảng dạy đại học trong nước và nước ngoài, có hai con là tiến sỹ.
 
Trương Quang có tiếng giữa làng Mai
Hiếu học cần cù chẳng kém ai !
Thưở ấy văn chương nhiều kẻ sỉ !
Giờ đây bách nghệ lắm anh tài.
Tương lai rạng rỡ hằng mong ước.
Qúa khứ hùng anh đáng cảm hoài
Cách trở quê nhà xin nhắn gửi
Niềm thương nổi nhớ khó tàn phai !
Nhớ về dòng họ (Trương Quang Đệ)

Góp phần làm nên truyền thống “hiếu học” làng Mai còn phải kể đến dòng họ Bùi cũng không kém cạnh. Họ Bùi có 297 người tốt nghiệp đại học, 15 người có trình độ thạc sĩ, 5 giáo sư và tiến sĩ. GS.TS Bùi Thế Vĩnh (Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Khoa học Hành chính); PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, TS Bùi Trọng Ngoãn (Khoa Ngữ văn, trường ĐH sư phạm TP Hồ Chí Minh ); TS Bùi Minh Tâm (Khoa Thủy sản, ĐH Cần Thơ); TS Bùi Minh Thành…và có 8 đại tá quân đội đang công tác khắp mọi miền đất nước. Luôn tự hào về truyền thống của tiền nhân, các gia đình họ Bùi ai cũng quyết tâm đưa con em mình tới "cửa cử nhân".

Người dân làng Mai đến nay vẫn còn răn dạy cho con cháu rằng: Hồi xưa, học sinh ở làng Mai Xá chủ yếu đi bộ ra Gio Linh, lên Đông Hà trên quảng đường dài từ 5 – 10km để học Trung hoc phổ thông. Khổ nhọc là vậy mà nhiều người lại học rất nổi tiếng. Tuy đời sống còn gặp nhiều khó khăn, nhưng nhà nào cũng lấy việc nuôi dạy con cái nên người làm trọng. Với ý chí vượt khó vươn lên của nhiều con em trong làng, người dân làng Mai luôn từ hào rằng: "Đất này nghèo tiền nhưng giàu chữ".
 
Theo Văn Hậu

Nguồn tin: www.quangtritv.vn


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   

Theo dòng sự kiện

Xem tiếp...

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 CHÚNG TÔI TRÊN GOOGLE+

 THÀNH VIÊN ĐĂNG NHẬP

Hãy đăng nhập thành viên để trải nghiệm đầy đủ các tiện ích trên site

Đăng nhập thông qua Facebook

 TIN TỪ DIỄN ĐÀN

  Cung cấp mẫu bàn thờ gia tiên đẹp hiện đại cho gia đình

  • Bởi: sonle3010
  • 01/03/2017
  • Đã xem: 5
Thờ cúng tổ tiên, thần phật là phong tục tập quán lâu đời, và là nét đẹp văn hóa trong đời sống tâm linh của dân tộc ta mà không nơi nào có được, thờ cúng tổ tiên thể hiện truyền thống quý báu uống...

  Tìm nguồn gốc họ trương bá

  • Bởi: 1234567
  • 29/08/2016
  • Đã xem: 364
Mọi người cho hỏi Nguồn gốc họ Trương bá ở đâu a. Cụ tổ họ trương bá ở đâu a. BS Trương bá Quân Dt 0904051567 DÒNG HỌ TRƯƠNG BÁ (LÀNG THỊNH MỸ, XÃ THỌ DIÊN, HUYỆN THỌ XUÂN, TỈNH THANH HÓA) (BS.CKII....

 THỐNG KÊ TRUY CẬP

  • Đang truy cập23
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm22
  • Hôm nay1,889
  • Tháng hiện tại64,698
  • Tổng lượt truy cập6,092,075
Quảng cáo Google
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây