Di tích lịch sử - văn hóa ngôi mộ ông Trương Quyền (1817 - 1871)

Thứ sáu - 15/05/2015 00:04
Trương Quyền còn gọi là Trương Huê tên thật là Trương Công Sách, sinh năm 1817, tại xã Kiến Phước, tỉnh Gò Công (nay thuộc huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang). Sau sự kiện đêm 19 rạng 20/8/1864, Trương Công Định cùng 25 nghĩa quân hy sinh tại mặt trận Kiểng Phước, tỉnh Gò Công, thì đến tháng 6/1866 Trương Quyền kế tục sự nghiệp đánh giặc cứu nước của ông cha
Ngôi mộ Ông Trương Quyền tọa lạc tại ấp Bưng Rò, xã Hòa Hội, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh.
Ngôi mộ Ông Trương Quyền tọa lạc tại ấp Bưng Rò, xã Hòa Hội, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh.
Trương Quyền còn gọi là Trương Huê tên thật là Trương Công Sách, sinh năm 1817, tại xã Kiến Phước, tỉnh Gò Công (nay thuộc huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang) là con của Trương Công Vạn, ông Trương Công Vạn có 5 người con, 2 người con tham gia nghĩa quân, ông Trương Công Đạo đã hy sinh tại Đồng Tháp, người con út là Trương Quyền. Sau khi Pháp xâm lược nước ta đến năm 1862, hiệp ước bán nước được ký kết đã dấy lên làng sóng phẩn nộ chế độ thực dân phong kiến, chấp nhận hiệp ước đầu hàng ấy “thà hy sinh tất cả, quyết không làm nô lệ” mua sắm khí giới, chiêu mộ nghĩa quân, bám lấy địa hình tổ chức kháng chiến chống thực dân Pháp bảo vệ quê hương Tổ quốc.

Sau sự kiện đêm 19 rạng 20 tháng 8 năm 1864, Trương Công Định cùng 25 nghĩa quân hy sinh tại mặt trận Kiểng Phước, tỉnh Gò Công, thì đến tháng 6/1866 Trương Quyền kế tục sự nghiệp đánh giặc cứu nước của ông cha, liên lạc với các nhóm khởi nghĩa ở Châu Đốc - Long Xuyên, Sa Đéc, Mỹ Tho, tổ chức các đợt đánh quân Pháp. Từ Tây Ninh, Trảng Bàng chạy đến Gia Định xuyên qua Chợ Lớn, Vàm Cỏ Đông ngày càng gây được uy tín, tình cảm trong lòng dân nhất là nhân dân ở miền biên giới Việt Nam - Campuchia.
Bến Thứ - Rạch Vịnh, nơi diễn ra trận đánh của Trương Quyền
Bến Thứ - Rạch Vịnh, nơi diễn ra trận đánh của Trương Quyền

Sau khi Trương Quyền điều quân về căn cứ Giao Loan (giữa Bà Rịa - Bình Thuận) phối hợp với nghĩa quân Phan Chỉnh để tiến hành cuộc khởi nghĩa, nhưng Phan Chỉnh bị Pháp mua chuộc nên cuộc khởi nghĩa thất bại. Vì vậy Trương Quyền đưa quân về Tây Ninh xây dựng căn cứ ở Truông Mít rồi Bến Thứ, để chuẩn bị cho cuộc tấn công tiêu diệt địch. Hàng ngày ông huấn luyện nghĩa quân sử dụng thành thạo các loại khí giới, đồng thời tích trữ lương thảo và gia cố lại những nơi ông cho là xung yếu để ngăn ngừa địch tập kích bất ngờ.

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Trương Quyền - Pô Kăm Pô, ngay từ buổi đầu tựu nghĩa đã gặp nhiều thuận lợi, không chỉ có người Kinh mà người Khơ me, người Stiêng và người Thượng tham gia đánh giặc cứu nước.

Ngày 7/6/1866 liên quân Trương Quyền - Pô Kăm Pô, bất ngờ xuất hiện ở hữu ngạn rạch Tây Ninh, chuẩn bị tấn công thành Săn Đá tại thị xã Tây Ninh, cùng lúc quan ba Pháp Đinót đem quân tiếp viện qua cầu Tây Ninh, bị nghĩa quân chặn đánh và cắt đường rút lui, cuộc chiến nhanh chống kết thúc, 12 trong số 21 tên Pháp tham gia bị tiêu diệt, quan ba tham biện Tây Ninh Sa Vin de larclauze và quan 1 Lesage bị giết ngay tại trận.
 
Sơ đồ diễn biến các trận đánh Pháp của Nghĩa quân Trương Quyền - Pukamko năm 1866
Sơ đồ diễn biến các trận đánh Pháp của Nghĩa quân Trương Quyền - Pukamko năm 1866

Ngày 24/6/1866 nghĩa quân Trương Quyền bất ngờ đánh đồn Thuận Kiều, Chợ Lớn, một mũi thọc vào vùng Bà Điểm - Hóc Môn, trận chiến kéo dài suốt đêm dài, gây rất nhiều thương vong cho thực dân Pháp, nhưng cuộc chiến không cân sức để bảo toàn lực lượng ông cho rút quân về Củ Chi, Trảng Bàng, tổ chức tấn công quân Pháp ở Trảng Bàng, thu nhiều chiến lợi phẩm, Trương Quyền cùng liên quân rút lên rừng Hòa Hội, Băng Dung, Trà Vông để củng cố lực lượng, sau đó liên kết với nghĩa quân Pô Kăm Pô đổi tên là liên quân Việt - Miên, liên quân áp dụng mọi chiến thuật, chiến lược tiến công các đồn binh Pháp trên các vùng đất Tây Ninh.
Sơ đồ bố phòng và chiến đấu tại rừng Trà Vong
Sơ đồ bố phòng và chiến đấu tại rừng Trà Vong

Cuối năm 1866, Pô Kăm Pô đem quân về Ou - đông, Phnôm - Pênh, tiếp tục chiến đấu, trong trận quyết chiến không cân sức Pô Kăm Pô bị thương, bị bắt và bị giết hại ngày 3/12/1867 (tại tỉnh Kom - Pông- Thom) Pháp cắt đầu ông bêu ở Nam Vông nhằm khủng bố tinh thần của nhân dân, còn nghĩa quân Trương Quyền mặt dù quân Pháp đã huy động lực lượng truy tìm nhưng do khôn khéo ông liên tục di chuyển nhiều nơi nên nghĩa quân của ông tiếp tục dựa vào căn cứ địa Tây Ninh chiến đấu thêm một thời gian nữa. Không tiêu diệt được lực lượng nghĩa quân thực dân Pháp cho người theo dõi để ám sát Trương Quyền.

Ngày 20/08/1871 Trương Quyền mất thọ 55 tuổi được an táng tại Bến Kéo, ấp Long Yên, xã Long Thành (nay là huyện Hòa Thành). Sau hiệp định Gieneve Kiến họ Trương Công đã đem về cải táng tại rừng Hòa Hội, nơi ông cùng với Pô Kăm Pô lập căn cứ kháng Pháp khi xưa, nay thuộc ấp Bưng Rò, xã Hòa Hội, Châu Thành, Tây Ninh.

Có thể nói Trương Quyền - Pô Kăm Pô là những người thợ đầu tiên xây đắp nên mối tình liên minh chiến đấu giữa 2 dân tộc Việt Nam - Campuchia trong buổi đầu đánh Pháp, Trương Quyền - Pô Kăm Pô chỉ 2 bàn tay trắng đã làm cho thực dân Pháp điêu đứng một thời gian, một phần là biết đoàn kết giữa người Việt và người Khơme với nhau, cùng đánh kẻ thù chung là thực dân Pháp xâm lược và bọn phong kiến tay sai.

Sau khi triều đình Huế hèn yếu kí hiệp ước bán nước và đầu hàng giặc và đi từ nhượng bộ này đến nhượng bộ khác, đe dọa cuộc sống yên lành của nhân dân nên nhân dân, nên nhân dân cùng với quan lại địa phương và các sĩ phu yêu nước đã đứng lên chống lệnh bãi binh của triều đình, vùng lên khởi nghĩa chống giặc, bảo vệ quê hương Tổ quốc.
Tại Tây Ninh lúc bấy giờ cuộc khởi nghĩa Trương Quyền nổi bật nhất.
Trả thù nhà (Trương Công Định bị giặc Pháp giết tại mặt trận Gò Công).
Tinh thần yêu nước (chí làm trai không làm nô lệ, thừa kế truyền thống của ông cha dựng cờ khởi nghĩa).
Tinh thần quốc tế (cuộc liên minh chiến đấu của 2 dân tộc Việt Nam – Khơme)

Sự hạn chế mang tính tất yếu lịch sử của xã hội đương thời, song trên vòm trời Tây Ninh đặc biệt là cuộc khởi nghĩa của Trương Quyền đã mở đường cho hàng loạt các cuộc khởi nghĩa khác tiếp tục phát triển, ý chí kiên cường của nghĩa quân Trương Quyền rõ ràng là sức động viên mãnh liệt cho các phong trào chống Pháp, tạo thành một làn sóng quật khởi, cuồn cuộn dâng lên khắp Nam kỳ lục tỉnh “Thà hi sinh tất cả chứ không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”.

Ngôi mộ ông Trương Quyền do chiến tranh, do di dời, do giặc truy tìm để trả thù nên kiến họ không dám xây dựng lập mộ bia cho ngôi mộ và để che mắt kẻ thù. Tính giản đơn của ngôi mộ cũng không làm giảm đi giá trị tôn nghiêm, trong việc tưởng nhớ về quá khứ oanh liệt của một thời bảo vệ quê hương tổ quốc.

Trương Quyền là biểu tượng của tình đoàn kết vì nghĩa cử, chính nghĩa quân của ông là những người đầu tiên có công đặt nền móng cho khối liên minh chiến đấu giữa 2 dân tộc Việt Nam - Campuchia trong sự nghiệp chống kẻ thù chung là thực dân Pháp xâm lược.

Ngôi mộ ông Trương Quyền được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh tại quyết định số 251/QĐ-CT ngày 28/7/2003 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Nguồn tin: baotang.tayninh.gov.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 6 trong 2 đánh giá

Xếp hạng: 3 - 2 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

THÀNH VIÊN ĐĂNG NHẬP
Hãy đăng nhập thành viên để trải nghiệm đầy đủ các tiện ích trên site

Đăng nhập thông qua Facebook

THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập19
  • Hôm nay4,621
  • Tháng hiện tại137,110
  • Tổng lượt truy cập6,522,312

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây